Aydın'ın sarp yamaçlara kurulu Terziler Mahallesi’nde ailesiyle çiftçilik yapan 44 yaşındaki Cihan Topal, 2008 yılında geçirdiği ağır iş kazasında iki elini kaybetti. Kazanın ardından iki yıl boyunca elleri olmadan yaşama tutunan Topal, 2010 yılında Akdeniz Üniversitesi Hastanesi'nde Prof. Dr. Ömer Özkan ve ekibi tarafından gerçekleştirilen operasyonla Türkiye'nin ilk çift kol nakli yapılan hastası olarak tıp tarihine geçti.
Naklin ardından zorlu arazi koşullarında incir ve zeytin toplayıp çuvallarla taşıyarak geçimini sağlayan Topal, eski tip sürücü belgelerinin yenilenmesi sürecinde beklemediği bir engelle karşılaştı. Nakilden sonra 10 yılı aşkın süredir otomobil ve motosiklet kullanmasına rağmen sağlık kurulu kararıyla yalnızca zirai araç kullanabileceği bildirildi.
Sağlık Kurullarının Çelişkili Raporları
B sınıfı ehliyetinin yanı sıra 2015 yılında tam teşekküllü hastane raporuyla A2 motosiklet ehliyeti alan Cihan Topal, sürücü belgesini yenilemek için 15 Ekim 2025 tarihinde Aydın'da aile hekimliğine başvurdu.
Aydın Devlet Hastanesi ve Aydın İl Sağlık Müdürlüğü komisyonu tarafından 'ticari araç ve motosiklet kullanamaz' kararı verilmesi üzerine süreç Muğla Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne, ardından 25 Kasım 2025 tarihinde İzmir Konak İlçe Sağlık Müdürlüğü bünyesindeki hakem heyetine taşındı. Hakem heyetinin son değerlendirmesinde Topal hakkında yalnızca 'F sınıfı sürücü olabilir' kararı verildi. Bu kararla birlikte otomobil ve motosiklet kullanma hakkı elinden alınan Topal, dik yamaçlarda traktör kullanmasına izin verilirken binek aracına yasak getirilmesine anlam veremediğini belirtti.
"Traktör Kullanabiliyorum ama Arabamı Kullanamıyorum"
Yaşadığı mağduriyeti dile getiren Cihan Topal, çift kol nakli kararını çocukları için aldığını hatırlatarak, “İki elimi kaybettiğimde 6 aylık kızım vardı, şu an 18 yaşında. Ameliyat olmaya karar verdiğim gün, 'Allah'ım kızım küçükken olacaksa iki elim olsun. Kızımı elinden tutup bir okula, bir parka götürecek kadar, saçını okşayacak kadar iki elim olsun' dedim. Çok şükür 2010 yılında Sayın Prof. Dr. Ömer Özkan hocamın ve verici ailenin sayesinde iki kola sahip oldum ve kızımın elini tutabiliyorum" dedi.
Naklin ardından 2014 yılında doğan oğluna ameliyatı yapan doktorunun adını veren Topal, “Şimdi çocuklarımın elinden tutabiliyorum, saçlarını okşayabiliyorum. Arabamı, motosikletimi kullanabiliyorum. Bahçemde incirlerimi toplayabiliyorum. Bunların hepsini yapmak çok güzel bir duygu" diyerek günlük hayata tam uyum sağladığını vurguladı.
Yenileme sürecindeki çelişkiye dikkat çeken Topal, “Çocuklarımla, eşimle Antalya'ya ya da Türkiye'nin her köşesine arabamla gidebiliyorum. Hiçbir trafik kazam, radar veya başka bir cezam olmadığı halde ehliyet yenileme nedeniyle 15 Ekim 2025 tarihinde Aydın'da aile hekimliğine başvurdum. Doktora nedenini sordum, 'Ben yönetmelik dışına çıkamam' dedi. 'Hocam ben arabamla geldim. Arabam otoparkta. Arabamı kullanıyorum. Az önce siz de gördünüz' dedim" ifadelerini kullandı. Karar sonrası pazar taşımacılığı yapamadığını aktaran çiftçi, “Yani zirai araç, traktör. Normal ehliyetim yenilenmediği için artık arabamı kullanamıyorum. Çocuklarımın ihtiyaçlarını karşılayamıyorum. Pazarcılık yapıyordum, ailemi geçindirmek için. Bunları şu anda yapamıyorum. Arabamla hiçbir yere gidemiyorum. Bunun bir an önce giderilmesini, ehliyetimi geri istiyorum. Traktör kullanabiliyorum ama arabamı kullanamıyorum. Ehliyetimi geri istiyorum" şeklinde konuştu.
Bölgenin zorlu coğrafyasında araç sürmenin uzmanlık istediğini aktaran Topal sözlerini şöyle sürdürdü:
“Kızımın ve oğlumun elinden tutup okula götürebiliyorum, saçlarını okşayabiliyorum, kucaklayabiliyorum. Bütün ihtiyaçlarımı karşılayabiliyorum. Kendi incir ve zeytinimizi toplayabiliyorum. Pazarda alışveriş yapıp kendi cebimden parayı çıkarıp pazarcıya verebiliyor, poşeti elinden alabiliyorum. Buralarda traktör kullanmak, araba kullanmak çok zor. Ama bunu yıllardır kullandığımız için bizim için sorun değil. Nasıl araba ve traktör kullandığımı engebeli arazide siz de gördünüz."
A2 belgesi aldığı hastanenin 10 yıl sonra aynı fonksiyonlara onay vermemesini eleştiren Topal, “Ameliyattan 5 yıl sonra A2 motosiklet ehliyeti aldım. Tam teşekküllü hastane raporuyla aldım. Aynı hastaneye ehliyetimi yenilemek için gittiğimde raporu alamadım. Burada komik bir durum var. Ameliyattan 5 yıl sonra A2 motosiklet ehliyeti alırken, 10 yıl sonrasında ehliyetimi yenilemeye gittiğimde bana 'Sen ticari araç, motosiklet kullanamazsın' dediler. Normal bir vatandaş gibi her şeyimi yapabiliyorum. Bir an önce ehliyetimin tarafıma verilmesini istiyorum. Çünkü çocuklarımın ihtiyaçlarını karşılamak için pazarcılık yapıyorum. Pazarda kendi ürünlerimizi, incirimizi, cevizimizi, zeytinimizi satıyoruz" açıklamasını yaptı.
Prof. Dr. Ömer Özkan Mevzuat Boşluğuna İşaret Etti
Ameliyatı başarıyla tamamlayan Prof. Dr. Ömer Özkan, hastasının tıbbi durumunda otomobil kullanımını engelleyecek bir aksaklık bulunmadığını, sorunun bürokratik tanımlardan kaynaklandığını belirtti.
Özkan, “Bunun öncesinde bu çocuk ehliyeti, kolları olan bir çocuk. O süreç içerisinde iki yıl boyunca da kolsuz, protezle veya protezsiz dolaşmış. Daha sonra kolları yapılınca önceki ehliyeti devam eder şeklinde ehliyetine devam etmiş. Tabii ki kolları olmadığı sürece göre daha iyi ama kollarının olduğu sürece göre az da olsa fark olacak. Ama kollarını kullanıyor, hayatını devam ettiriyor. 10 senenin üzerinde bu ehliyetini kullanmış" tespitinde bulundu.
Mevcut mevzuatın nakil hastalarının özgün durumlarını karşılamakta yetersiz kaldığını vurgulayan Özkan, “Yüzde 5'te, 10'da bir şekilde iz de olsa, kolda ufak bir hasarınız da olsa bunlarla ilgili doktorlar gerekli raporu veriyor. Doktorlar açısından, tıbbi açıdan sıkıntı yok. Ama öncesine göre bunların bir şekilde dikkate alınması gerekiyor. Çünkü benzeri yok. Dünyada da örnekleri çok az. Bize de ilk defa olan bir şey. Bununla ilgili bir düzenleme yapılması gerekiyor" değerlendirmesinde bulundu. Ekonomik koşullara da değinen tecrübeli cerrah, “Eğer bir şekilde bunlara uygun araba ya da ehliyetli bir şey verilecekse bunlar da maddi durumları belli insanlar. Bizim mevzuat olarak yardımcı olmamız gerekiyor. Tabii ki devlet elinden gelen desteği veriyor, vergi indirimleri yapıyor ama daha önce araba kullanan, hayatını devam ettiren, çok az geliri olan bir insanın yeni araba alma şansı da olmuyor ve hayatını idame ettiremiyor. Hem maddi hem de mevzuatsal bir sıkıntı olduğunu tahmin ediyorum. Bu örneklere göre yeni bir düzenleme yapılması gerekir, diye düşünüyorum. Aslında gerekli girişimler yapılıyor ama biraz herhalde gecikiyor. O da hayatını devam ettirmek istiyor" dedi.
Gelecekteki Nakil Hastaları için Emsal Karar Bekleniyor
F sınıfı traktör ehliyetinin teknik risklerine değinen Prof. Dr. Özkan, verilen kararın pratik gerçeklerle örtüşmediğini belirterek, “Traktör ehliyeti olan bir insan traktörü çok daha tehlikeli arazide kullanıyor bildiğim kadarıyla. Ya biz yardımcı olacağız ya mevzuat yardımcı olacak ya da başka türlü buna bir destek olmak gerekiyor, insanların hayatını devam ettirebilmesi için" dedi.
Hastasının sağlık tablosunun seyrine dair bilgi veren hekim, “Kollarını olabilecek en iyi şekilde hem fonksiyonel hem yapısal olarak kullanıyor, hayatını devam ettiriyor, ihtiyaçlarını görüyor, arabasını kullanıyor. Sonuçta biz ondan ince ayarlı işler yapmasını ya da çok iyi bir sanatçı gibi piyano çalmasını beklemiyoruz. Ama normal bir insanın hayatında ihtiyaçlarını yapabilen bir durumda" açıklamasını yaptı. Bu davanın ve kararın Türkiye'deki tıp ve idare hukuku açısından ilk olduğunu hatırlatan Özkan, “Bu diğer ameliyat olanlara, bundan sonra olacaklara da örnek olacak bir durum. Bunun tabii örneği yok. Onun için kimseyi suçlamamak gerekiyor. Hazırlıklı olup ilgili kurumların da bizlerin de bunlara destek olması gerekiyor" diyerek yetkilileri kalıcı bir mevzuat düzenlemesi yapmaya davet etti.
